Post by Category : Research conference

Sharing classrooms, sharing worlds: The international CLIL community together again at last  0

“In classrooms on all populated continents of the world, learners are engaged in learning content in a language that they do not speak at home. Depending on where you are, you may know this as Content and Language Integrated Learning (CLIL) or under another name.

Through such approaches, learners develop as language users but also have the opportunity to broaden their horizons and to grow as global citizens. In these uncertain and even tumultuous times, having the knowledge, skills and attitudes to communicate across and within cultures and communities has never been more important.”

So read the text on the homepage of World CLIL 2022: a two-day conference that took place this month, dedicated to bringing together members of the extensive community of researchers, teachers and teacher educators who are engaged in CLIL and other multilingual approaches to teaching and learning throughout the world. The goal: Learning from and with each other in all our diversity, and in celebration of the diversity of our learners.

Based on the overwhelmingly positive response from participants and speakers, this goal seems to have been achieved.


Celebrating diversity

The conference theme referred to diversity among colleagues and also among learners. This was the common thread running through the four keynote addresses. Prof. Marisa Pérez-Cañado kicked off with an energising and engaging exploration of questions of “diversity, inclusion, and elitism” in CLIL settings, and of the extent to which old stereotypes still ring true. Prof. Joana Duarte followed this later with a reflection on how an asset-based approach to diversity, coupled with attention for global citizenship and intercultural communication, can help us to truly integrate the content, communication, cognition and cultures present in our classrooms.

On Day 2, Nihayra Leona focused on linguistic diversity, and how much there is to learn from the expertise and experiences of CLIL colleagues working in linguistically rich settings such as the Caribbean. Heading into the final afternoon, Prof. Fred Genesee rounded things off by exploring and dispelling the myth of the incompatibility between bilingualism and special educational needs.

Between these talks, we also saw a diversity of content, be explored in over 100 presentations, symposia, posters and workshops focusing on research, practice and combinations of both.

Together at last

In spite of apprehension earlier this year, when we feared Omicron might put an untimely end to years of planning and preparation, the hybrid conference ultimately boasted nearly 400 attendees, stemming from 44 different countries and six continents. Nearly two-thirds of the delegates attended the event in person, at Leiden University in the Hague. Among the onsite participants, there was a clear sense of excitement and readiness to once again engage in networking and professional learning by coming together in person.

That said, World CLIL would have fallen short of its goals if not for the 144 delegates who attended from afar. Online presenters and audience members attended sessions together with colleagues on location: a challenge to facilitate but well worth the investment. In addition, online delegates were offered the opportunity to meet informally in a ‘Meet&Greet’ networking activity. In the breaks, interviews conducted by ‘roving reporters’ in The Hague offered online participants a flavour of the onsite experience.

A further enrichment were the nineteen colleagues who had received a scholarship due to challenging local or personal circumstances, and were offered free online access. Due to the conference’s limited budget, this would not have been possible had the programme been fully offline.

And next… World CLIL 2024?

Now that we have got the ball rolling, it is time to hand over the baton. Our colleagues in Sheffield, UK, are already working hard on the preparations for their own CLIL 2023 event. After that, perhaps there is room for World CLIL 2024 in Edinburgh, Hong Kong, Willemstad or elsewhere…?

Through regular meetings in diverse locations, I for one hope that the international CLIL community will continue to grow in both its diversity and its unity, as we continue to learn by sharing our classrooms and sharing our worlds.


World CLIL was hosted by Leiden University, in collaboration with Nuffic, Amsterdam University of Applied Sciences, Utrecht University and the Dutch Network of Bilingual Schools.

The organising committee: Geerte Holwerda, Lineke Ouwendijk, Franke Schuurmans, Rick de Graaff, Tessa Mearns, Liz Dale, Gerrit Jan Koopman, Helen de Lange. Not pictured: Onno van Wilgenburg.

Special thanks to the rest of the organising committee, to the PhD researchers from ICLON and students from the World Teachers Programme and the HvA who helped with the organisation and moderation, and to all who shared their work at this event. Interested in seeing what was on the programme? It is still available via


Photographs by Peter Sansom.

Leiderschap in onderwijs  0

Op 20 april wordt tijdens het jaarlijkse conferentie van American Educational Research Association (AERA) een invited symposium gehouden over ‘educational leadership’ op initiatief van de Vereniging voor Onderwijs Research (VOR) divisie Beleid & Organisatie. Vier interessante papers worden besproken allemaal met een andere invalshoek op onderwijskundig leidershap; formeel leiderschap, informeel leiderschap, gericht op innovatie gericht op persoonlijke groei; Allemaal onderdelen van leiderschap.



Onderwijskundig leiderschap staat steeds meer in de aandacht zowel in onderwijsonderzoek als bij het opleiden van docenten. Het concept lijkt iets te bevatten waar we als onderwijsonderzoekers, onderwijsadviseurs, en docent trainers hebben gemist of altijd al hebben gezocht. Om veranderingen in het onderwijs echt te laten slagen is leidershap nodig, en dat leidershap hoeft niet altijd direct gerelateerd te zijn aan formele leiderschapsposities. Evenzo is persoonlijk leiderschap nodig om te groeien en je eigen werkzaamheden te veranderen. De leergang Onderwijskundig leiderschap (LOL) is een expliciete uiting van het vormen van leiderschap in onderwijs. De Leergang wordt in Leiden aangeboden vanuit het Leiden-Delft-Erasmus verband. Het doel van de leergang is “het ontwikkelen van een brede en praktijkgerichte visie op onderwijs en onderwijsvernieuwing bij de deelnemers.” Onderwijskundig leidershap begint kennelijk bij het inzicht hebben in je eigen visie op onderwijs en daarop reflecteren. Daarmee is het niet vreemd dat ook bij de Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) staat visievorming en onderwijsvernieuwing centraal. Vooral ook de invloed die de kandidaat heeft op collega’s in en buiten het eigen instituut wordt gezien als een indicator voor senioriteit en leiderschap.


De manier waarop wij ‘leiderschap’ conceptualiseren lijkt de belangrijkste factor die van invloed is op hoe wij onderwijsverandering en onze eigen groei ervaren. Effectief onderwijskundig leiderschap binnen ondersteunt en stimuleert onder andere samenwerking, collectief leren en het opbouwen van gedeelde referentiekaders binnen de organisatie. Het uitbreiden van ons begrip van leiderschapsvormen kan helpen om de voortdurende verandering in onderwijs te ondersteunen en te stimuleren. Daarmee is dit concept interessant om verder te verkennen in onderzoek naar didactiek en het leren van docenten.


In het symposium zullen door de sprekers verschillende vormen van leiderschap in onderwijs besproken worden, zoals transformationeel leiderschap, inclusief leiderschap, gedistribueerd leiderschap en gedeeld leiderschap. Ook zullen diverse contexten en onderwijsorganisatievormen langskomen. Welke vorm van leiderschap, welke organisatiecultuur, welke structuren en welk HR-beleid het meest geschikt zijn, hangt sterk af van de actoren, context en doel. In elke context zijn verschillende variabelen, zoals overtuigingen, attitudes, vaardigheden, en mogelijkheden van doorslaggevend belang in relatie tot welke vorm van leiderschap en welke leiderschapsstructuur gewenst is.

Teacher agency

Ik raad het iedereen aan die interesseert in onderwijsvernieuwing en docentontwikkeling om kennis te nemen van dit symposium. Teacher agency, leren van docenten, pedagogical content knowledge, kennisbasis van docenten; ik kan me bijna geen onderwerp voorstellen die besproken is in onze onderzoeksgroep, die niet op een of andere manier gerelateerd is aan ‘leiderschap in onderwijs’.